Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Opocznie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 października 2025 r.

Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Zofia Michałowska

Protokolant: St.sekr.sąd. Beata Jaworska

po rozpoznaniu w dniu 27 października 2025 roku w Opocznie

na rozprawie

sprawy z powództwa K. B.

przeciwko Gminie O.

o zapłatę kwoty 8000,00 zł

1. zasądza od strony pozwanej Gminy O. na rzecz powoda K. B. kwotę 6254,80 złotych (sześć tysięcy dwieście pięćdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 maja 2024 roku do dnia zapłaty,

2. oddala powództwo w pozostałej części,

3. zasądza od strony pozwanej Gminy O. na rzecz powoda K. B. kwotę 3744,66 złotych (trzy tysiące siedemset czterdzieści cztery złote sześćdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 254/24

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 15 lipca 2024 roku powód K. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata – wniósł o zasądzenie od pozwanej Gminy M. O. kwoty 8000 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu opóźnienia, liczonymi od dnia 2 maja 2024 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu pozwu podał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Opocznie, I Wydziału Cywilnego wydanym dnia 23.05.2023 r. w sprawie o sygn. akt I Co 350/22 dokonano przysądzenia własności lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w O., przy ul. (...) na jego rzecz. Postanowienie to jest prawomocne z dniem 09.06.2023 r.

W związku z powyższym, przeciwko dłużnikom zajmującym nabyte przez niego mieszkanie toczyło się postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, przed Sądem Rejonowym w Opocznie, pod sygn. akr I Co 350/22.

Na mocy ww. tytułu wykonawczego w dniu 4.12.2023 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. skierował do pozwanego Miasta O. wezwanie w sprawie o sygn. akt Km 754/23 do wskazania pomieszczenia tymczasowego dla dłużników, do którego miało nastąpić ich przekwaterowanie z lokalu stanowiącego własność powoda.

Powód wskazał, że zwrócił się do pozwanej pismem z dnia 5 marca 2024 roku, do podjęcia czynności w zakresie realizacji ww. zlecenia komornika sądowego do wskazania przez Miasto tymczasowego pomieszczenia dla dłużników zajmujących lokal nabyty przez powoda. Pismo to zostało pozwanej doręczone dnia 12 marca 2024 roku.

W wiadomości mailowej z dnia 15.04.2024 r. pozwana poinformowała, że w związku z wykonaniem wyroku egzekucyjnego Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 23.05.2023 r. o sygn. akt I Co 350/22 przeciwko dłużnikom B. J. i P. J., planuje ona dokonania czynności wskazania im lokalu tymczasowego na początku czerwca 2024 roku.

Powód, od czasu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości na jego rzecz dokonał wpłaty łącznej kwoty z tytułu opłat mieszkaniowych w wysokości 9.053,20 zł. Dłużnicy zwrócili mu natomiast tym tytułem wyłącznie kwotę 9.000,00 zł.

W związku z powyższym oraz utrzymującym się brakiem zapewnienia dłużnikom przez pozwaną pomieszczenia tymczasowego, strona powodowa skierowała do niej w dniu 22.04.2024 r. wezwanie do zapłaty odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania przez ww. dłużników z lokalu należącego do powoda – za okres od dnia 1 stycznia 2024 roku do dnia przedmiotowego wezwania (w kwocie wynoszącej wówczas 7386,00 zł – za okres 3 miesięcy i 22 dni).

Ze względu na dokonaną przez dłużników na rzecz powoda wpłatę łącznej kwoty 9000 zł tytułu opłat mieszkaniowych oraz braku dokonania przez nich jakiejkolwiek wpłaty tytułem bezumownego korzystania z lokalu, powód dochodzi pozostałych należności (utraconych korzyści w postaci czynszu najmu) od pozwanej – od chwili powzięcia przez nią wiedzy o obowiązku zapewnienia dłużnikom pomieszczenia tymczasowego.

Przedmiotowe wezwanie do zapłaty odszkodowania zostało pozwanej doręczone dnia 24.04.2024 r.

W odpowiedzi na ww. wezwanie, pozwana w piśmie z dnia 30.04.2024 r. wskazała, że nie uznaje dochodzonych przez powoda roszczeń. Podała nadto, że przedstawiła dłużnikom ofertę najmu lokalu tymczasowego na czas określony, począwszy od dnia 1.05.2024 r. Uzasadnia to zatem żądanie od niej odszkodowania obejmującego okres do dnia 30.04.2024 r.

Powód podniósł, że niniejszym pozwem dochodzi zatem zapłaty kwoty w łącznej wysokości 8000 zł z tytułu odszkodowania za utracone korzyści w postaci czynszu najmu lokalu położonego w O., przy ul. (...).

Należność ta stanowi równowartość 4-miesięcznego bezumownego korzystania przez B. i P. J. z ww. nieruchomości, stanowiącej od dnia 9 czerwca 2023 roku własność powoda – w wysokości ustalonej na kwoty po 2000 zł miesięcznie. Obejmuje ona okres od dnia 1 stycznia 2024 doku do dnia 30 kwietnia 2024 roku.

/vide: pozew wraz z załącznikami – k.3-39/

W odpowiedzi na pozew z dnia 6 sierpnia 2024 roku Gmina O. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego – wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała, że niezwłocznie po otrzymaniu pisma Komornika w dniu 8 stycznia 2024 roku przedstawiciel pozwanej Gminy O. udał się do mieszkania małżonków J. celem ustalenia prawa do lokalu tymczasowego. Natomiast nikogo nie zastał. W okresie spornym pozwana podejmowała czynności zmierzające do wskazania pomieszczenia tymczasowego. Prowadziła również rozmowy z dłużnikami. W toku tych rozmów dłużnicy zapewniali, że będą poszukiwać lokalu samodzielnie i że opuszczą zajmowany lokal dobrowolnie.

Pozwana podała, że pozostawała w stałym kontakcie z Komornikiem. Z kolejnych uzyskanych informacji wynikało, że planuje on przeprowadzenie czynności przymusowego wydania lokalu na czerwiec 2024 r.

W dniu 19 kwietnia 2024 r. dłużnikom została złożona oferta zawarcia umowy najmu mieszkalnego lokalu tymczasowego. Oferta ta została przyjęta.

Nie doszło zatem do bezprawnego zaniechania obowiązku wynikającego z ustawy. Przepisy prawa nie stanowią w jakim terminie Gmina ma wskazać eksmitowanym dłużnikom pomieszczenie tymczasowe. W przedmiotowej sprawie Gmina powzięła wiadomość o prowadzonym przeciwko dłużnikom postępowaniu egzekucyjnym dopiero z pisma Komornika z dnia 4 grudnia 2024 r.

Strona pozwana wskazała, że ocena wystąpienia po stronie gminy bezprawności musi odbywać się z uwzględnieniem możliwości wykonania tego obowiązku i powinna uwzględniać zasadę, że dłużnik powinien wykonać obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym dobrowolnie. Nie można więc utożsamiać momentu powzięcia przez Gminę informacji o postępowaniu egzekucyjnym z chwilą, w której zaniechanie dostarczenia przez gminę pomieszczenia tymczasowego staje się bezprawne.

Działania w celu wykonania obowiązku były, w ocenie pozwanej, podejmowane w rozsądnym terminie, bez zbędnej zwłoki.

Pozwana podniosła, że powód nie udowodnił, że poniósł szkodę ani też wysokości tej szkody. Powód nie przedstawił żadnych dowodów (faktur czy umów), z których wynikałoby, jakimi kosztami i z jakiego tytułu obciążał dłużników. Z pozwu nie wynika również, jakimi opłatami i w jakiej wysokości obciążony był powód. Pozwana zakwestionowała przedstawione elektroniczne zestawienia operacji, gdyż nie wynika z nich kto i na czyją rzecz dokonywał operacji.

/vide: odpowiedź na pozew wraz z załącznikami – k.43-56/

W piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2024 roku powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Powód podniósł, że umowa najmu pomieszczenia tymczasowego, którego ofertę złożyła strona pozwana, miała obowiązywać od 1 maja 2025 roku i do tego dnia komornik sądowy był zobligowany do wstrzymania się z czynnościami eksmisyjnymi, a dłużnicy dopiero od tego dnia mieli faktyczną możliwość przeniesienia się do wskazanego im pomieszczenia tymczasowego.

Niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej polega na niedostarczeniu, wbrew obowiązkowi, pomieszczenia tymczasowego. Pozwana w okresie objętym pozwem nie zapewniła go dłużnikom. Gmina mogłaby ewentualnie zostać z niego zwolnione w przypadku oświadczenia przez dłużników, że faktycznie posiadają inny lokal, do którego mogą się przenieść i opróżniliby lokal powoda.

Pismo komornika wpłynęło do strony pozwanej 11 grudnia 2023 roku. Do dnia 1 stycznia 2024 roku upłynęły 3 tygodnie, które, w ocenie powoda, należy uznać za dostateczny okres do podjęcia kontaktu z dłużnikami i przedstawienia im umowy najmu pomieszczenia tymczasowego, do którego mogliby się w tym czasie przenieść.

Powód poniósł szkodę w związku z niemożnością swobodnego dysponowania nabytym lokalem mieszkalnym. Szkodą jest utracony zarobek w postaci czynszu najmu.

Powód podał także, że dłużnicy informowali pozwaną, że dokonują opłat na jego rzecz, a powód informował Gminę, że jedyne opłaty jakie dłużnicy uiszczali, to zwrot należności z tytułu opłat eksploatacyjnych.

/vide: pismo procesowe powoda – k.57-62/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Postanowieniem z dnia 23 maja 2023 roku Sąd Rejonowy w Opocznie przysądził własność lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w O. przy ul. (...) o powierzchni użytkowej 75,73 m ² składającego się z 4 pokoi, przedpokoju, kuchni, łazienki i wc wraz z pomieszczeniem przynależnym – piwnicą o powierzchni 3 m ² , usytuowanego na II piętrze w budynku wielorodzinnym położonym na działce nr (...) – położonej w O., dla której w Sądzie Rejonowym w Opocznie – Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...), na rzecz K. B..

Postanowienie uprawomocniło się 9 czerwca 2023 roku.

/dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 23 maja 2023 roku, wydane w sprawie sygn. akt I Co 350/22 – k. 23 akt sprawy sygn. akt I Co 350/22/

We wniosku egzekucyjnym z dnia 5 lipca 2023 roku złożonym do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. K. B. wniósł o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikom J. P. i J. B. celem wprowadzenia wierzyciela w posiadanie nieruchomości przy ul. (...), (...)-(...) O..

Podczas czynności w Kancelarii (...) w dniu 7 września 2023 roku dłużnik P. J. oświadczył, że jemu i żonie B. J. nie przysługują prawa do innego lokalu.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2023 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. wniósł o wskazanie tymczasowego pomieszczenia dla małżonków J. B. i J. P.. Komornik wskazał, że planuje czynności przymusowego wydania lokalu na kwiecień 2024.

Gmina O. odebrała wyżej wskazane pismo w dniu 11 grudnia 2023 roku.

/dowód: akta w sprawie egzekucyjnej Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. Km 754/23 - k. 1-2, 10-12/

W dniu 8 stycznia 2024 roku pracownik pomocy administracyjnej Gminy O. udał się do lokalu pod adresem ul. (...), ale nie zastał małżonków J..

Pismem z dnia 5 marca 2024 roku K. B. wezwał Miasto O. do podjęcia czynności w zakresie otrzymanego zlecenia do wskazania tymczasowego pomieszczenia, do którego nastąpi przekwaterowanie dłużników B. J. i P. J.. Wezwanie zostało doręczone 12 marca 2024 roku.

W dniu 20 marca 2024 roku podczas spotkania w Wydziale Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w O. P. J. stwierdził, że małżonkowie poszukują mieszkania do wynajęcia, które odpowiada ich potrzebom. Przekazał także, że zobowiązania czynszowe są regulowane a nowy właściciel nie wystąpił o odszkodowanie z tytułu bezumownie zajmowanego lokalu.

W pismach z dnia 19 kwietnia 2024 roku, doręczonych P. J. i B. J. w dniu 7 maja 2024 roku, Gmina O. złożyła ofertę zawarcia umowy najmu mieszkalnego lokalu tymczasowego na czas oznaczony 6 miesięcy od dnia 1 maja 2024 roku.

W wezwaniach z dnia 3 czerwca 2024 roku, doręczonych 10 czerwca 2024 roku, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. wezwał dłużników P. J. i B. J. do dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w O. w budynku nr (...) przy ulicy (...) w terminie do 16 czerwca 2024 roku.

Ostatecznie P. J. i B. J. opuścili wyżej opisany lokal w wyniku czynności jego przymusowego wydania przeprowadzonych w dniu 24 czerwca 2024 roku.

/dowód: notatka służbowa – k.48

pismo z 5 marca 2024 roku wraz z potwierdzeniem odbioru – k.16-20

notatka służbowa – k.53

oferty zawarcia umowy najmu mieszkalnego lokalu tymczasowego – k.54-55

akta w sprawie egzekucyjnej Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. Km 754/23 – k.21-34

zeznania świadka P. K. – skrócony protokół rozprawy z dnia 6 listopada 2024 roku – k. 77v

zeznania świadka B. B.– skrócony protokół rozprawy z dnia 6 listopada 2024 roku – k. 77v-78

zeznania świadka P. J. – skrócony protokół rozprawy z dnia 5 marca 2025 roku – k.89v-90

zeznania świadka B. J. – skrócony protokół rozprawy z dnia 5 marca 2025 roku – k. 90/

W pismach z dnia 26 września 2023 roku oraz 22 kwietnia 2024 roku K. B. wzywał P. J. i B. J. do opuszczenia lokalu położonego w O. przy ul. (...), a nadto do zapłaty wymaganych opłat eksploatacyjnych (po 1000 zł miesięcznie) i opłat z tytułu bezumownego korzystania.

Ponadto pismem z dnia 22 kwietnia 2024 roku K. B. wezwał Miasto O. do zapłaty kwoty 7386 zł tytułem odszkodowania w terminie 7 dni. Wezwanie zostało doręczone 24 kwietnia 2024 roku.

Gmina uznała zgłoszone roszczenie za niezasadne.

/dowód: wezwanie z 26.09.2023 r. z potwierdzeniem odbioru – k.22-24

wezwania z 22.04.2024 r. z potwierdzeniami odbioru – k.25-29 i k.32-36

pismo z 30.04.2024 r. - k.37-38/

P. J. dokonywał na rzecz K. B. wpłat w związku z opłatami eksploatacyjnymi, które wynosiły 1000 zł miesięcznie. W okresie od stycznia do kwietnia 2024 roku dokonał jednej wpłaty 6 lutego 2024 roku w kwocie 2000 zł.

/dowód: elektroniczne zestawienie operacji – k.31

zeznania świadka P. J. – skrócony protokół rozprawy z dnia 5 marca 2025 roku – k.89v-90

zeznania świadka B. J. – skrócony protokół rozprawy z dnia 5 marca 2025 roku – k. 90/

Czynsz wolnorynkowy z tytułu najmu nieruchomości położonej w O. przy ul. (...) w okresie od 01.01.2024 r. do dnia 30.04.2024 r. wynosiłby 1563,70 zł miesięcznie, a łącznie za wskazany okres 6254,80 zł.

/dowód: opinia sądowa biegłego sądowego K. M. – k.102-123/

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej powołane dowody, w szczególności dowody z dokumentów, które uznał za autentyczne i rzetelne. Podstawą poczynionych ustaleń faktycznych stanowiło także elektroniczne potwierdzenie operacji, mimo zaprzeczenia jego wiarygodności przez stronę pozwaną, bowiem okoliczności związane z dokonywanymi wpłatami oraz ich wysokością zostały potwierdzone przez świadka P. J. i nie pozostawały w sprzeczności z przedstawionym zestawieniem.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków P. K., B. B., P. J. i B. J., bowiem były one jasne, logiczne, wzajemnie się uzupełniały i korespondowały z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności w postaci dokumentacji zgromadzonej w aktach komorniczych o sygn. akt Km 754/23.

W ocenie Sądu opinia biegłego sądowego K. M. jest jasna, pełna, nie zawiera sprzeczności, została sporządzona w oparciu o posiadane przez biegłego wiadomości specjalne a zawarte w niej wniosku stanowiły podstawę poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługuje na uwzględnienie w części.

Stosownie do art. 999 § 1 zd. 1 i 2 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności.

Jak stanowi art. 1046 § 4 k.p.c. wykonując obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika uprawnienie dłużnika do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu lub prawo do lokalu zamiennego, komornik usunie dłużnika do innego lokalu lub pomieszczenia, do którego dłużnikowi przysługuje tytuł prawny i w którym może on zamieszkać. Jeżeli dłużnikowi nie przysługuje tytuł prawny do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może zamieszkać, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, na wniosek komornika, wskaże dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie.

Regulacja ta znajduje potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 4 ust. 2a w/w ustawy w przypadku wykonywania przez komornika obowiązku opróżnienia lokalu, o którym mowa w art. 1046 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.), gmina wskazuje tymczasowe pomieszczenie, chyba że pomieszczenie odpowiadające wymogom tymczasowego pomieszczenia wskazał wierzyciel lub dłużnik albo osoba trzecia.

„Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 1046 § 4 k.p.c. zasadniczo zawiera normę skierowaną do komornika prowadzącego egzekucję obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych i nakazuje mu wstrzymanie egzekucji do czasu, gdy gmina wskaże dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie. Użyty w tym przepisie wyraz „wskaże” – zgodnie z dyrektywami wykładni językowej – należy odczytywać jako obowiązek wyznaczenia tymczasowego pomieszczenia przez gminę. Podobnym terminem ustawodawca posłużył się w art. 16 u.o.p.l. Taki wniosek potwierdza także wykładnia celowościowa, gdyż wprowadzenie rozwiązania przyjętego art. 1046 § 4 k.p.c. ma zapobiegać tzw. eksmisjom na bruk, co wiąże się z obowiązkiem dostarczenia eksmitowanemu dłużnikowi jakiegoś pomieszczenia.” (R. Dziczek [w:] Komentarz do ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego [w:] Ochrona praw lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz, wyd. IX, LEX/el. 2025, art. 18.).

Jeżeli osobie uprawnionej do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu na mocy wyroku gmina nie dostarczyła lokalu, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326) – art. 18 ust. 5 wyżej powołanej ustawy.

Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.

„Artykuł 417 w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2004 r. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że wśród przesłanek konstytuujących obowiązek odszkodowawczy nie występuje obecnie wina. Rezygnacja ustawodawcy w art. 417 z przesłanki zawinionego działania lub zaniechania i poprzestanie na przesłance niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej stanowi niewątpliwie obiektywizację tej odpowiedzialności odszkodowawczej w porównaniu z ogólnymi zasadami odpowiedzialności deliktowej. Jest to więc odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (Z. R., Odpowiedzialność odszkodowawcza..., s. 14).” (J. Gudowski, G. Bieniek [w:] T. Bielska-Sobkowicz, H. Ciepła, M. Sychowicz, R. Trzaskowski, T. Wiśniewski, C. Żuławska, J. Gudowski, G. Bieniek, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II, Warszawa 2018, art. 417).

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 k.c.).

Zawieranie z uprawnionymi umów najmu lokali socjalnych i pomieszczeń tymczasowych jest formą realizacji zadań administracji publicznej przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Wykonywanie tych zadań także w tych tzw. niewładczych formach działania administracji mieści się w zakresie pojęcia "wykonywanie władzy publicznej" w rozumieniu art. 417 k.c. Obowiązek gminy, o jakim mowa w art. 18 ust. 5 ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy polega na złożeniu oferty wynajęcia lokalu socjalnego spełniającego wymagania określone w art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy osobie, której służy uprawnienie będące korelatem tego obowiązku. Przewidziany w art. 18 ust. 5 powołanej ustawy obowiązek gminy dostarczenia lokalu socjalnego uprawnionej osobie gaśnie z upływem terminu związania gminy skutecznie złożoną ofertą zawarcia z uprawnionym umowy najmu lokalu socjalnego (Wyrok SN z 23.11.2012 r., I CSK 292/12, LEX nr 1274945.).

„Jeśli chodzi o naruszenie art. 18 ust. 5 u.o.p.l. w zw. z art. 417 k.c., to w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że odpowiedzialność odszkodowawcza gminy ma charakter odpowiedzialności deliktowej, a jej podstawową przesłanką jest bezprawność działania sprawcy szkody. Przesłanka bezprawności działania gminy jest związana z wiedzą gminy o wyniku procesu, w którym zapadł wyrok eksmisyjny, stwierdzający istnienie uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego. Bezprawność polegająca na zaniechaniu wykonania obowiązku ustawowego, stwierdzonego wyrokiem, może być przypisana gminie jedynie pod warunkiem ustalenia, że gmina o takim obowiązku wiedziała. Tego rodzaju stwierdzenie wymaga indywidualnej oceny, z uwzględnieniem okoliczności konkretnego postępowania sądowego, w którym zapadł wyrok eksmisyjny, przy czym należy mieć na uwadze, że gmina może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze interwenienta. Ocena, czy miało miejsce bezprawne zaniechanie wykonania obowiązku przez gminę, powinna obejmować także rozważenie indywidualnie w każdej sprawie możliwości podjęcia wymaganych czynności już z chwilą uzyskania informacji o treści wyroku.” (Wyrok SA w Warszawie z 22.01.2019 r., V ACa 583/17, LEX nr 2631089.).

Roszczenie odszkodowawcze właściciela lokalu przeciwko gminie przewidziane w art. 18 ust. 5 u.o.p.l. w związku z art. 417 k.c. obejmuje wynagrodzenie szkody w pełnej wysokości. Dochodzenie odszkodowania odpowiadającego możliwemu do uzyskania na wolnym rynku czynszowi najmu sprowadza się do żądania zwrotu utraconych korzyści (lucrum cessans) (Wyrok SA w Warszawie z 22.01.2019 r., V ACa 583/17, LEX nr 2631089).

Gmina ponosi wobec właściciela lokalu mieszkalnego odpowiedzialność na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę powstałą w okresie obowiązywania art. 1046 § 4 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz. 1804) na skutek zaniechania wskazania, na wezwanie komornika, tymczasowego pomieszczenia dla dłużnika mającego obowiązek opuszczenia, opróżnienia i wydania tego lokalu (Uchwała SN(7) z 13.12.2011 r., III CZP 48/11, OSNC 2012, nr 5, poz. 57).

Zobowiązanie wynikające z odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu niedostarczenia lokali socjalnych ma charakter bezterminowy. Zgodnie z art. 455 k.c. dłużnik zobowiązania bezterminowego powinien spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela do wykonania zobowiązania. Oznacza to, że po dojściu do wiadomości dłużnika wezwania wierzyciela do spełnienie świadczenia, ma on obowiązek spełnienia tego świadczenia i powinien to uczynić niezwłocznie (Wyrok SA w Warszawie z 22.01.2019 r., V ACa 583/17, LEX nr 2631089).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać w pierwszej kolejności należy, iż w przedmiotowej sprawie bezsporne było, iż Gmina O. otrzymała 11 grudnia 2023 roku pismo, w którym Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. wniósł o wskazanie tymczasowego pomieszczenia dla B. J. i P. J.. Bezsporne było również, iż strona pozwana złożyła w kwietniu 2024 roku ofertę najmu mieszkalnego lokalu tymczasowego ze wskazaniem okresu najmu od dnia 1 maja 2024 roku.

Strona pozwana zakwestionowała natomiast zasadność i wysokość dochodzonego roszczenia.

Sąd przyjął, biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny, że powodowi przysługuje przeciwko pozwanej Gminie roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 18 ust. 5 wyżej powołanej ustawy.

Podkreślenia wymaga, iż odpowiedzialność Gminy – opisane w tym przepisie – nie jest oparta na zasadzie winy.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja przedstawiona w niniejszej sprawie przez stronę pozwaną.

W pierwszej kolejności podnieść należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Opocznie B. S. przeprowadzone zostały czynności mające na celu, aby dłużnicy tj. P. J. i B. J. dobrowolnie opuścili lokal przy ul. (...) w O.. Dopiero, wobec ich nieskuteczności, Komornik wezwał Gminę do wskazania pomieszczenia tymczasowego. Tym samym nie jest trafna argumentacja dotycząca braku obowiązku Gminy co do wskazania pomieszczenia tymczasowego, czy też jego aktualizacji, w okresie, gdy dłużnicy powinni dobrowolnie opuścić mieszkanie. Roszczenie zawarte w pozwie dotyczy bowiem okresu późniejszego tj. w momencie, gdy nie doszło do dobrowolnego wydania lokalu.

Po drugie, Sąd uznał, że argumenty podnoszone przez Gminę, a dotyczące braku ustawowego określenia terminu do wskazania pomieszczenia tymczasowego oraz jego konsekwencji, nie są trafne. Termin ten nie został wprost wskazany przez ustawodawcę, jednakże obowiązek gminy zaktualizował się wraz z wezwaniem przesłanym jej przez Komornika Sądowego, a opisanym powyżej. Gmina może zaniechać realizacji tego obowiązku czy też przedstawienia oferty w rozsądnym, uzasadnionym okolicznościami sprawy terminem, ale skutkuje to powstaniem roszczenia odszkodowawczego po stronie właściciela mieszkania.

Ponadto, zdaniem Sądu, nie można przyjąć, aby dokonane przez pozwaną czynności, a to udanie się do lokalu czy odbycie spotkania w marcu 2024 roku z dłużnikami było właściwym sposobem wypełnienia obowiązku, który zaktualizował się wraz z wezwaniem w grudniu 2023 roku.

Podkreślić bowiem należy, że Gmina miała obowiązek wskazać P. J. i B. J. pomieszczenie tymczasowe, a nie opierać się na złożonym oświadczeniu, że poszukują mieszkania do wynajęcia, które odpowiada ich potrzebom.

Wreszcie wskazać należy, iż strona pozwana nie była zwolniona z wypełnienia ustawowego obowiązku wobec uzyskanych informacji od Komornika Sądowego co do terminu przeprowadzenia czynności eksmisyjnych. Czym innym jest złożenie oferty najmu pomieszczenia tymczasowego a czym innym moment ewentualnego przymusowego wydania lokalu stanowiącego własność nabywcy.

Jak wynika z powołanego orzecznictwa obowiązek Gminy gaśnie dopiero, gdy skutecznie złoży ona dłużnikom ofertę zawarcia umowy.

Sąd przyjął, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że strona pozwana przez ponad 4 miesiące nie uczyniła zadość opisanemu obowiązkowi złożenia oferty pomieszczenia tymczasowego.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że roszczenie powoda jest zasadne.

Do utraconych korzyści zalicza się możliwy do uzyskania przez właściciela czynsz najmu lokalu w warunkach wolnorynkowych.

Sąd ustalił, na podstawie opinii biegłego sądowego K. M., że czynsz wolnorynkowy z tytułu najmu nieruchomości położonej w O. przy ul. (...) w okresie od 01.01.2024 r. do dnia 30.04.2024 r. wynosiłby 1563,70 zł miesięcznie, a łącznie za wskazany okres 6254,80 zł.

Zdaniem Sądu kwota ta jest adekwatna i została obliczona stosowanie do żądania pozwu obejmującego okres od 1 stycznia 2024 roku do 30 kwietnia 2024 roku.

Jednocześnie między brakiem uzyskania przez powoda K. B. korzyści z tytułu najmu lokalu przy ul. (...) w O. a zaniechaniem wykonania obowiązku przez stronę pozwaną istniał adekwatny związek przyczynowy. Wobec braku złożenia oferty P. J. i B. J. dalej zamieszkiwali w mieszkaniu powoda i dlatego nie mógł on go wynająć.

Argumentacja dotycząca niskiego prawdopodobieństwa wynajmu lokalu w warunkach rynku mieszkaniowego w O. nie znajduje potwierdzenia, ma charakter hipotetyczny, jak też nie odpowiada zaprezentowanym danym (transakcjom porównawczym), które zostały powołane w opinii biegłego sądowego K. M..

Podnieść należy, iż kwestia wpłat przez dłużników – zakwestionowana przez pozwaną Gminę, lecz potwierdzona w zeznaniach świadków P. J. i B. J. – nie wpływa, zdaniem Sądu, na wysokość zasądzonego roszczenia, bowiem żądanie pozwu obejmowało odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści z czynszu najmu, a dokonywane wpłaty związane były z opłatami eksploatacyjnymi, które nie stanowiły podstawy roszczenia w niniejszej sprawie. Nadto czynsz najmu jest świadczeniem innym niż uiszczane opłaty.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w puncie 1. sentencji wyroku, a w pozostałej części oddalił powództwo jako niezasadne – punkt 2. sentencji wyroku.

O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art 455 k.c. - wezwanie do zapłaty zostało doręczone stronie pozwanej 24 kwietnia 2024 roku, 7-dniowy termin upłynął 1 maja 2024 roku, który był dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem termin spełnienia świadczenia upłynął dnia następnego, czyli 2 maja 2024 roku (art. 115 k.c.). Tym samym strona pozwana pozostawała w opóźnieniu od dnia 3 maja 2024 roku i od tego dnia Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie, oddalając powództwo co do odsetek ustawowych za opóźnienie za dzień 2 maja 2024 roku.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c., który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.

Strona powodowa poniosła koszty postępowania w wysokości 5309,95 zł – 500 zł opłata od pozwu art. 13 ust. 1 pkt 5 u.k.s.c., 17 zł opłata skarbowa oraz 1800 zł koszty zastępstwa procesowego §2 pkt 4 rozp. MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz 2992,95 zł zaliczka na poczet opinii biegłego.

Z kolei koszty procesu poniesione przez stronę pozwaną to kwota 1800 - §2 pkt 4 rozp. MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Strona powodowa wygrała niniejszą sprawę w około 78 %, a przegrała w 22% i w takim zakresie winna ponieść koszty procesu.

Łączne koszty postępowania wyniosły 7114,95 zł, a 22% z tej wartości stanowi kwota 1565,29 zł.

Z tego względu Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3751,26 zł stanowiącą różnicę między wysokością kosztów faktycznie poniesionych przez powoda, a kosztów, które powinien ponieść biorąc pod uwagę wynik procesu (5309,95 zł – 1565,29 zł = 3744,66 zł).

O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ zd. 1 i 3 k.p.c., zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.